Wznowienie Hinda od “Hala” – w końcu ...

Nie spodziewałem się, że wznowieniem Mi-24D z Kartonowego arsenału wznowię swoja nieodpartą chęć na redagowanie na blogu. Ale to nie jest trudny powrót, ponieważ większość treści, których produkcja zajmuje mi czas na platformie YouTube, jest właściwie skrupulatnie przygotowywana w formie tekstu. Dlatego nie muszę ponownie pisać, bo to co już zostało “powiedziane” zostało też zapisane.

 Uwaga! Ta recenzja jest niezależna. Ten artykuł nie jest w żaden sposób sponsorowany. Nie jest zredagowany ani w celach reklamy produktu, ani namawiający do jego zakupu. Jest to wolna recenzja modelu kartonowego, na treść której nie miał wpływu żaden podmiot gospodarczy ani osoba fizyczna, a forma treści to subiektywna ocena własności, która została w pełni zakupiona z własnych środków w pełnej kwocie detalicznej (bez rabatów) i nie jest w żaden sposób sponsorowana przez podmiot gospodarczy lub inna osobę trzecią. 

Wstęp

Witam w recenzji zeszytu z modelem śmigłowca Mi-24D z Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku w latach 2005-2007 z wydawnictwa Kartonowy Arsenał. Model przedstawia Mi-24D nr boczny 460 (numer seryjny 410460 z 49 pułku Śmigłowców Bojowych podczas misji w Iraku. Baza Al-kut, październik 2007 r.

Jak już nie raz wspomniałem, ja recenzji robić nie chcę, ponieważ nie czuję, że jest to w zasięgu moich umiejętności, ale przede wszystkim nie jest to profesjonalne aby zrecenzować model kartonowy bez jego sklejenia. Dlatego powiedzmy, że jest to wstępna recenzja tego co znajduje się w środku z zeszytem oraz na jakie dodatki możemy liczyć.

Drugim powodem, dla których nie chętnie zabieram się za recenzje modeli kartonowych to fakt, że bardzo rzadko kupuję modele. Moim ostatnim zakupem był zeszyt z modelem ORP Błyskawica z wydawnictwa GPM, o którym też zrobiłem zresztą pierwszą recenzję na  YouTube.

Pomimo, że lubię modelarstwo szczególnie okrętowe, to modele kartonowe, które w jakiś sposób nierozłącznie są w mojej głowie, w moich wspomnieniach i są pewnego rodzaju symbolem mojej pasji.

I właśnie model śmigłowca szturmowego Mi-24, który jest dzisiaj bohaterem recenzji, znalazł się w moim zbiorze z zeszytami modeli. Jest to pewnego rodzaju trofeum, które nie będzie traktowane w sposób kolekcjonerski, ale myślę, że będzie okres, w którym dumnie zajmie swoją pozycję w kolekcji sklejonych modeli. I dlatego postanowiłem przybliżyć Wam to opracowanie oraz krótką historię tej jednostki w modelarstwie kartonowym.

Sentymentalną podróż do przeszłości dzięki której mogę dzisiaj opowiedzieć o tym opracowaniu, jest pierwsze wydanie z 1996 r. To właśnie wtedy przypada mój młodzieńczy zapał do modelarstwa kartonowego i model tego śmigłowca jest jednym z tych modeli, który wyjątkowo zagościł w moich wspomnieniach. Oprócz Hinda był również model polskiego okrętu podwodnego ORP Wilk, z którym dałem radę się uprać. Są to modele poniekąd relikty moich i być może Waszych wspomnień, ale właśnie na tle wznowień, których dzisiaj jesteśmy świadkami przedstawiam Wam Hinda z 2025 roku.

O samym wydawnictwie i jakości opracowań dla osób będących zaznajomieni z modelarstwem nie trzeba mówić, bo każdy kto trzymał w ręku zeszyt z częściami wie, że jest on naprawdę z najwyższej półki. Oprócz grafiki modele wydawnictwa Kartonowy Arsenał są bardzo skrupulatnie dopracowane technicznie, co sprawia, że jakość spasowania elementów daje się odczuć podczas radości ze sklejania modeli tego wydawnictwa.

Model kartonowy o którym dzisiaj piszę, jest drugim opracowaniem po przerwie w działalności wydawnictwa i jest to również wznowienie projektu, który pojawił się już w przeszłości aż 3 razy w różnych wariantach.

Pierwsze opracowanie z wydawnictwa Kartonowy arsenał to model, który pojawił się pod numerem 1-2/96 (druk kreda), był to śmigłowiec w wersji Mi-24. Drugie opracowanie nosiło numer 3-4/2009 (druk offset) i dostępne było w sprzedaży od końca marca 2010 roku, a trzecie wydanie to rok 2013 i zeszyt z numerem 3-4/2013 (druk offset), którego autorami są Andrzej Haliński i Marcin Dworzecki. Pierwsze dwa opracowania to śmigłowiec w malowaniu rosyjskim z okresu konfliktu w Afganistanie w roku 1989 , a wydanie z 2013 oraz obecne z 2025 (druk offset) to wariant modelu z polską szachownicą z okresu konfliktu w Iraku 2005-2007.

Jest to wznowienie modelu z 2013 r. z nieznacznie skorygowanym kamuflażem, uzupełnione o wizerunek Asterixa z podpisem “Jaco” (na prawej burcie, pomiędzy kabiną pilota a przedziałem desantowym).

Wszystkie opracowania wydane były w technice druku offsetowego i były w skali 1:33. Co nie zmieniło się w nowym zeszycie z modelem, bo również jest niezmiennie w technice druku offsetowego w skali 1:33.

Dla ciekawostki, oprócz wydawnictwa Kartonowy Arsenał, model śmigłowca Mi-24 pojawił się również w Małym modelarzu z numerem 4/1982 którego autorem jest Wiesław Bączkowski, model wydany w skali 1:33 w polskim malowaniu, ale również w wydawnictwie Gomix w serii Fly Model z numerem 28.

Opis stron z arkuszami z częściami

0. Okładka –

• podstawowe informacje,
• nazwa modelu,
• wydawnictwo,
• skala 1:33
• numer wydania 1-2/2025
• Autor grafiki na okładce Arkadiusz Wróbel.

0. Okładka-wew – Wewnętrzna strona okładki początkowej:

• Dane techniczno-taktyczne
• Krótki opis historyczny – idea powstania i służba w polskich siłach zbrojnych
• Opis budowy – wskazówki praktyczne, legenda oznaczeń symboli graficznych, *0,5mm, **1mm, +brystol
• Opis – treść tekstowa, -zwrócić szczególną uwagę na zachowanie geometrii,  -model jest konstrukcją niesymetryczną z charakterystycznym odchyleniem centralnej i tylnej części kadłuba na prawą stronę. -Niesymetryczny jest również statecznik pionowy i prawy zespół wyrzutni pocisków 9M17P jest przekręcony ku osi wzdłużnej kadłuba. -Prowadnice tych pocisków są przekręcone ku osi wzdłużnej kadłuba pokazano to na rzucie głównym modelu z góry – prawa o 2,5° i lewa o 0,5°. Można to zaobserwować na rysunkach montażowych, co sobie dokładnie sprawdzimy jak będziemy na danej stronie tych rysunków. -Kolejną ważna adnotacją jest pominięcie w numeracji części numerów 58,59 i 60.– Elementy uzbrojenia można wykonać według 3 wariantów. Podczas misji w Iraku śmigłowiec miał zdemontowane prowadnice pocisków 9M17P i często wykonywał loty z dwoma zasobnikami UB-32A-24 podwieszonymi na wewnętrznych belkach– Dostępne warianty to również otwarte lub zamknięte drzwi przedziału desantowego i kokpitu pilota, imitacje przewodów na głowicy wirnika głównego, wyrzutniach pocisków 9M17P oraz przy wyrzutniach flar termicznych. Opcjonalnie możemy też wykonać oszklenia tablic z przyrządami.

1. Strona 1 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 26 – poszycie przedziału silnikowego
• 28 – wloty powietrza
• 70 – dwa filtry wlotów powietrza ze specyficzną grafiką motywu ozdobnego groźnych oczu. Nie przedstawiają konkretnego owada. Nie są też elementem oficjalnego kamuflażu. Często inspirowany stylizowanymi oczami drapieżnika lub stworzenia przypominającego demonicznego owada.
• 47c,d – ramka osłony kabiny pilota
• 48i – ramka osłony kabiny operatora uzbrojenia
• 16b – poszycie przedziału desantowego z drzwiami
• 69 – drzwi przedziału desantowego w wersji otwartej
• x – zapas koloru (oliwkowy tzw. NATO Green, szary i błękitny)

2. Strona 2 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 52L,P i 52L,P – poszycie skrzydeł
• 31 – poszycie góry kadłuba
• 31n,g,i… – osłona rury można naciąć żaluzje (opcja)
• 31r,s – rura
• 61b-61i – zespół klapy
• 52k – poszycie przylegające do kadłuba – dwa warianty
• 52c,i,h,d,f – osłona fotokarabinu

3. Strona 3 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 3,4 – elementy wyposażenia
• 7g – butla przeciwpożarowa
• 7a – toporek
• 19-20 – przekładnia główna
• 25a – poszycie wewnętrzne
• 5 – ławki
• 22 – chłodnice

4. Strona 4 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 9 – wnęka podwozia przedniego
• 65-65u – goleń podwozia przedniego
• 26f,h – rury
• 13 – elementy wyposażenia kabiny pilota
• 14 – elementy wyposażenia kabiny operatora uzbrojenia
• 45 – elementy wyposażenia
• 15L,P – poszycie wewnętrzne kabiny
• W1,W2,W6 – wręgi kolorowe
• 37,38 – wyposażenie kabiny pilota
• 42e,13w – apteczka

5. Strona 5 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 84 – elementy wirnika głównego
• 53 – belki uzbrojenia
• 78-78m – prowadnice pocisków 9M17P
• 80 – zasobniki bloku rakietowego UB-32A-24 czyli elementy tej kasety rakietowej
• 18 – rury wydechowe

6. Strona 6 – arkusz papierowy – kolor: (od góry)

• 80 – zasobniki bloku rakietowego UB-32A-24 czyli elementy tej kasety rakietowej
• 18 – rury wydechowe
• 62 – golenie ze wspornikami
• 77,77d – zespół luf karabinu

7. Strona 7 – arkusz papierowy – wręgi (od góry)

• wręgi szkieletu do podklejenia na tekturę o grubości 0,5 mm (!)

8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,2021,22 – szkice, rysunki i schematy instrukcji

23. Strona 23 – arkusz papierowy – szablony

• S – szablon do wykonania oszklenia kabiny pilota i operatora – tzw. „kopyto”. Pierwsze wersje Mi-24B i C miały proste szyby, ale ograniczały one widoczność w porównaniu do kulistych, które montowano seryjnie w modelu Mi-24D
• A-EF – szablony do wykonania elementów z drutu 1,0,6,0,8 0,4 itd.

24. Strona 24 – arkusz papierowy – wręgi (od góry)

• wręgi szkieletu do podklejenia na tekturę o grubości 1 mm (!)

25. Strona 25 – arkusz papierowy – wręgi (od góry)

• wręgi szkieletu do podklejenia na tekturę o grubości 1 mm (!)

26. Strona 26 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 88 – łopaty wirnika 5 szt.
• 82 – śmigło ogonowe

27. Strona 27 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 79 – pociski
• 81 – bomby FAB-250
• 46,38 – fotele pilota i operatora
• 48i – rama osłony kokpitu strona wewnętrzna
• 13,15 – elementy wyposażenia kabiny pilota
• 42 – elementy wyposażenia kabiny operatora

28. Strona 28 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 10 – ściana przedziału desantowego

– na tej stronie praktycznie wewnętrzna konstrukcja przedziału desantowego

29. Strona 29 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 55 – belka ogonowa
• 56 – statecznik pionowy
• 57 – stateczniki poziome
• 68-68d – płoza ogonowa
• 89 – wyrzutnie flar termicznych na ogonie
• 78 – prowadnice pocisków cd.
• 64-64d – klapy
• 66-66j – koła

30. Strona 30 – arkusz kartonowy – kolor: (od góry)

• 17 – poszycie dziobu
• 49,51 – osłony mechanizmów
• 47 – rama osłony pilota i operatora

0. Okładka-tył-wew – Wewnętrzna strona okładki końcowej:

• Ciąg dalszy tekstowego opisu budowy
• 7 rysunków montażowych, które nie zmieściły się na stronach z instrukcjami graficznymi

0. Okładka-tył-zew – Wewnętrzna strona okładki końcowej:

• Zdjęcie Ki-Hayate
• Zdjęcie Mi-24D
• dane wydawnictwa i nakład. 500 szt.

Opis stron z arkuszami z rysunkami montażowymi

Stron z rysunkami montażowymi jest 15.

• Strona 8 – budowa kokpitu pilota i operatora, drążek sterowania, fotel operatora
• Strona 9 – fotel pilota (jest inny niż operatora), tablica zegarów, przedział desantowy, pedały przeciwskrętu, kolektyw (główna wajcha), inne dźwignie
• Strona 10 – konstrukcja szkieletu przedziału desantowego, siedzenia dla załogi desantowej. W przedziale transportowym mogło być 8 żołnierzy siedzących plecami do siebie, otwarty luk do przedziału desantowego.
• Strona 11 – Wyposażenie przedziału desantowego, (cz.22) chłodnice, komora silnika
• Strona 12 – blok techniczny, (cz.7) gaśnica, wyposażenie i wewnętrzna budowa ścian przedziału desantowego, (cz.7a) toporek pożarniczy,
• Strona 13 – zbliżenia na osłony mechanizmów celowniczych, oświetleniowych i uzbrojenia, (cz.9) wnęka podwozia przedniego, (cz.77) zespół luf karabinu, 4-lufowy karabin maszynowy JaKB-12,7 zamontowany na specjalnej lawecie z przodu kadłuba
• Strona 14 – (cz.53,54) belki uzbrojenia, szkielet płynnego przejścia kadłuba w belkę ogonową
• Strona 15 – rzuty z góry i dołu oraz z przodu i z tyłu. Widać doskonale niesymetryczną konstrukcję z charakterystycznym odchyleniem centralnej i tylnej części kadłuba na prawą stronę. Niesymetryczny jest również statecznik pionowy i prawy zespół wyrzutni pocisków 9M17P jest przekręcony ku osi wzdłużnej kadłuba.
• Strona 16 – rzuty z boku (lewa strona i prawa strona). Zwrócić uwagę na ułożenie skrzydła i dystans między kołami. Oraz na odchylenie śmigieł.
• Strona 17 – zbliżenia na osłonę kabiny pilota i operatora. Wykonanie oszklenia i ramek
• Strona 18 – zbliżenia na golenie tylne ze wspornikami i kołami wraz z wnękami. Wygląda na to, że model można wykonać z wariantem schowanego podwozia
• Strona 19 – zbliżenia na goleń koła przedniego wraz z kołem, wloty powietrza, osłony wlotów, (cz.19,21) detale przekładni głównej,
• Strona 20 – śmigło ogonowe, detale belki ogonowej, stateczniki pionowy i poziomy i (cz.68) płoza ogonowa
• Strona 21 – (cz.84) wirnik ogonowy, dysze, łopaty wirnika
• Strona 22 – Uzbrojenie: Model można uzbroić, poza karabinem NKM na dziobie JaKB-12,7 i czterema rakietami kierowanymi 9M17P (79) w:

– albo cztery zasobniki z rakietami UB-32 (cz.80-80e)

– albo cztery bomby FAB-250 (cz.81)

– albo po dwa zasobniki i bomby.

Dodatki do modelu

Do modelu dostępne są dodatkowe dedykowane akcesoria takie jak:

• wręgi wycięte laserem
• tłoczona osłona kabiny
• czy koła z żywicy

Ja nie kupiłem tych ostatnich, ponieważ spróbuję wykonać je w wersji z tektury piwnej, ale jeśli się nie uda, to sprawdzonym źródłem są akcesoria z druku 3D, w które zaopatruje się w firmie RUFIO3D. Wszystkie inne akcesoria możecie nabyć na stronie producenta. Oczywiście akcesoria, takie jak koła możecie również zakupić na innych stronach sklepów modelarskich takich jak np. mojehobby.pl, lub wydawnictwa GPM, oraz w niektórych sklepach modelarskich stacjonarnych.

Podsumowanie

Czy ten model zagości na moim biurku ?

Jak już wspomniałem na początku tego filmu, kupuję modele wyłącznie na które znajduję wolny czas i rzeczywistą chęć sklejenia. Model śmigłowca Mi-24D, pojawi się na moim biurku, podobnie jak ORP Błyskawica. W jakiej kolejności, tego jeszcze nie wiem, bo to zależy od sytuacji życiowej, w której będę miał odpowiednie możliwości podjęcia się tych projektów. Nie mniej, oby dwa modele będą bohaterami relacji z budowy na pewno na blogu. Oprócz treści w tym artykule, znajdują się również zdjęcia arkuszy zawartości tego opracowania poniżej.

Sam śmigłowiec Mi-24D jest jednym z trzech maszyn tego typu, które mają niesamowitą sylwetkę. Oczywiście jest to moje zdanie i możecie mieć swoich innych faworytów, ja się tu jednak wypowiadam w swoim imieniu. Oprócz Hinda, bardzo podoba mi się “Black Hawk” no i oczywiście legendarny “Apache”. Tutaj Mi-24D w tej konkretnej wersji jest również wyjątkowy, ponieważ ten egzemplarz z numerem seryjnym trafił do Polski dokładnie jeden dzień po moich narodzinach, a więc 15 listopad 1984 r. w klasycznym kamuflażu tzw. “północnym” w dwóch odcieniach zieleni i błękitnego spodu, ale podczas remontu w 2001 r, otrzymał kamuflaż który jest zastosowany w niniejszym opracowaniu i w takim kamuflażu został wysłany do Iraku.

Wszystkie trzy śmigłowce nie tylko są obiektami wojskowej technologii, czy modelarskiego biurka, ale również zajmują swoje miejsce w wielu filmach fabularnych, wojennych i dokumentalnych. Jako dodatek, przygotowałem poniżej  listę filmów, w której występują dwa modele śmigłowców.

Jak dla mnie jednym z najbardziej epickich scen jest ujęcie z filmu “Top Gun: Maverick”, które bardzo ładnie przedstawia sylwetkę groźnej maszyny.

Model śmigłowca szturmowego to bez wątpienia bardzo trudny model. Jest to opinia wydawcy jak i modelarzy, którzy mieli okazję sklejać ten model z wydania z 2013 r. Trudność to przede wszystkim bardzo duża detalizacja dwóch kokpitów i przedziału desantowego, kompletna przekładnia główna i rożne warianty uzbrojenia czy kompletna przekładnia główna. W kabinie jest do wykonania pełna instalacja klimatyzacyjna. A to jedynie cześć ze zmagań, które powoduje, że model nie jest łatwy w sklejaniu. Wymagającej precyzji jest sam niesymetryczny kadłub i osłony kabin, które sprawiają, że sylwetka tego śmigłowca jest jedyna w swoim rodzaju. Dlatego ja, mimo że jestem sympatykiem wykonywania tradycyjnego szkieletu z tektury szarej, postanowiłem jednak zainwestować w komplet precyzyjnie wyciętych wręg laserowo.

Jeśli chodzi o cenę, jest to zawsze indywidualne zdanie każdego modelarza. To niemal niekończący się spór, którego tematem postanowiłem zająć się w pierwszym odcinku nowej serii, a będzie to “podcast” do posłuchania. Podcast, który zapoczątkuje pewną serię w której będą poruszane tematy, które w jakiś sposób dzielą modelarzy i starał się nieco skleić w zgodną formę narrację, aby połączyć wasze różnice zdań. Również bardziej odważniej chciałbym dotykać pewnych kwestii z mojego stanowiska.

Dla uzupełnienia mojego filmu mogę polecić obejrzenie innej wideo recenzji na kanale YouTube Intermodel. Autor filmu przedstawia tam recenzję opracowania z 2013 roku. A jeśli chcielibyście obejrzeć foto relację i foto galerię ukończonego modeli Mi-24D, to również znajduje się taka relacja na kanale YouTube Piotr B i możecie tam obejrzeć foto slajd zdjęć tego modelu. A na koniec, dziękuję za przeczytanie tego materiału no i zapraszam do kolejnych.

Śmigłowiec szturmowy Mi-24D HIND w obiektywnie (lista filmów fabularnych z jego udziałem)

• Rambo III (1988) – klasyczny występ „Mi-24” w Afganistanie (w rzeczywistości zmodyfikowany Aérospatiale Puma gra Mi-24).
• Czerwony świt (Red Dawn, 1984) – Mi-24 pojawia się jako symbol inwazji radzieckiej na USA.
• Czas Apokalipsy Redux (Apocalypse Now Redux, 2001 – rozszerzona wersja) – sceny z „Mi-24” wśród dodatkowych ujęć (modele/rekwizyty).
• Czarna Pantera (Black Panther, 2018) – Mi-24 używany przez najemników w fikcyjnym kraju.
• Avengers: Czas Ultrona (Avengers: Age of Ultron, 2015) – Mi-24 widoczne w scenach w fikcyjnym kraju Sokovia.
• Iron Man (2008) – krótko pokazany podczas ataku w Afganistanie.
• The Expendables 3 (2014) – Mi-24 wspiera najemników; pokazany w akcji.
• Skyfall (2012) – radziecki wrak Mi-24 widoczny w scenografii opuszczonego miasta.
• Top Gun: Maverick (2022) – Mi-24 lub jego wariant pojawia się jako maszyna wroga w końcowej sekwencji (w tle).
• Władcy ognia (Reign of Fire, 2002) – Mi-24 użyty przez siły militarne walczące z smokami.
• 13 godzin: Tajna misja w Bengazi (13 Hours, 2016) – Mi-24 wspiera akcję ratunkową (autentyczne ujęcia).
• Behind Enemy Lines (2001) – widoczny w scenach przelotów i pościgu.

Śmigłowiec wielozadaniowy Black Hawk w obiektywnie (lista filmów fabularnych z jego udziałem)

• Black Hawk Down (Helikopter w ogniu) – 2001 Kultowy film Ridleya Scotta oparty na faktach z Mogadiszu (1993). ➤ Główne role grają MH-60L Black Hawk i MH-6 Little Bird – autentyczne maszyny i realistyczna akcja.
• Transformers – 2007 Śmigłowiec MH-53 Pave Low przekształca się w Decepticona (stylizowany na Black Hawka). ➤ Obecne także inne warianty UH-60 w tle działań wojska.
• Zero Dark Thirty – 2012 Operacja zabicia Osamy bin Ladena – pokazane HH-60 Pave Hawk i „stealth” MH-60 (fikcyjny). ➤ Częściowo bazowane na prawdziwych maszynach Navy SEALs.
• Act of Valor – 2012 Realistyczny film z udziałem prawdziwych operatorów Navy SEAL i autentycznych śmigłowców MH-60. ➤ Świetne ujęcia z pokładów i operacji desantowych.
• Lone Survivor – 2013 Historia operacji „Red Wings” w Afganistanie; pokazane UH-60 i CH-47 Chinook. ➤ Akcja ratunkowa i dramatyczny zestrzał śmigłowca.
• American Sniper – 2014 Kilka scen ewakuacyjnych z udziałem Black Hawków na Bliskim Wschodzie.
• Sicario – 2015 Krótkie ujęcia transportowe z Black Hawkiem podczas operacji antykartelowych.
• 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi – 2016 Sceny ewakuacyjne i operacyjne z udziałem Black Hawków w akcji ratunkowej.
• The Kingdom (Królestwo) – 2007 Śmigłowce w scenach transportu operacyjnego na Bliskim Wschodzie.

Zdjęcia arkuszy

Zdjęcia okładki i arkuszy

UWAGA! zdjęcia arkuszy są mojego autorstwa ! – To jest cyfrowa kopia prywatnego zakupu i jest wykonana na potrzeby własne. Elementy na zdjęciach nie pasują do siebie, jeśli masz zamiar je pobrać i wydrukować a następnie skleić. Arkusze mają wymiar poglądowy tego co znajduje się w środku i są dla osób zainteresowanych zakupem tego opracowania. Umieszczenie zdjęć nie ma na celu propagowania piractwa ani rozpowszechniania w żaden inny sposób własności intelektualnych ! Prośby do dzielenia się oryginalnymi zdjęciami będą ignorowane. Oryginalny zeszyt z opracowaniem można zakupić na oficjalnej stronie wydawnictwa https://www.halinski.com.pl

Film na YouTube

Sekcja komentarzy